عسل اصل و طبیعی با عسل تقلبی تفاوت هایی دارد و از طرقی می توان آن را تشخیص داد.
قند اینورت یا گلوکز مایع به آن اضافه نشده باشد و
زنبورها با شهد گل و گیاه تغذیه شده باشند، اما متاسفانه
برخی از زنبورداران، زنبورها را با آبقند یا شکر تغذیه میکنند زیرا
نگهداری کندوهای عسل در نواحی پرگل برای آن ها هزینهبردار است.
خواص و ارزش تغذیهای این نوع عسلها مانند عسلهای طبیعی نیست.
بو، تغییر رنگ عسل،
غلظت، شکرک زدن یا نزدن را
نباید ملاکی برای تشخیص مرغوبیت عسل دانست.
عسل مرغوب و خالص به ندرت یافت میشود و در صورتی که عسل طبیعی باشد، نسبتا قیمت بالایی خواهد داشت.
عسل طبیعی و خالص را فقط میتوان در آزمایشگاههای مواد غذایی از انواع تقلبی تشخیص داد و حتی حضور بر سر کندو کمکی به تشخیص نمیکند.
اگر یک قاشق از آن را بردارید و در ظرفی بریزید قطراتی که از آن سرازیر میشود ممتد است و قطع نمیشود.
(البته رنگ عسل بسته به شهدی که زنبور از آن برای تهیه عسل استفاده کرده متغیر میباشد.)
تصاویر از پشت شیشه آن ناواضح و نامشخص به نظر آید.
اما پس از مدتی مانند نبات به صورت یکپارچه سفت می شود.
مانند شیشه رنگی است و از پشت آن اشیاء به راحتی دیده میشوند.

اگر قطرههای عسل حل نشدند و تهلیوان تهنشین شدند، عسل اصل است، اما اگر
عسل در آب حل و ذرات آن به صورت رشتههایی در آب ناپدید شدند، احتمال اینکه آن عسل تقلبی باشد بیشتر است.
اگر درون ظرف پر از حباب شد نشانه طبیعی بودن عسل است.
چنانچه قطره عسل سریعاً وا رفت و پخش شد، دلیل به فاسد شدن عسل و دخل و تصرف انسان است، در حالی که
قطره عسل طبیعی لحظاتی سفت و کمی مدور باقی میماند.
چنانچه به صورت عمودی وارد لیوان پر از آب شده و در ته آن جمع شود و به سرعت حل نگردد، عسل مطلوبی است، ولی اگر
عسل هنگام ریختن، در آب پخش شود، از مطلوبیت و خلوص کمتر و رطوبت بالاتری برخوردار است.
حالت چسبندگی خود را حفظ کرده و به سرعت حل نمیشود.
ترکهای ریزی روی آن مشاهده میشود (درست مانند یک شیشه ترک خورده).
به طور کلی هر گونه تغییری در عسل مانند افزودن یک سری مواد به آن، تقلب محسوب میشود
فاکتور تشخیص عسل تقلبی
اگر مقدار ساکاروز موجود در عسل، بالای 8 درصد باشد نشان دهنده
افزودن شکر ساده، شکر چغندر قند یا شهد ذرت با اسید هیدرولیز شده به عسل است و
یکی از فاکتورهای تشخیص عسل تقلبی است که به دو صورت انجام می شود:
عسل مصنوعی
۱. مقدار فراوان شکر معمولی را در آب حل میکنند و پس از اینکه شربت غلیظی به دست آمد آن را حرارت میدهند و
با افزودن مواد شیمیایی و رنگی حالتی شبیه به عسل را به آن میدهند. در این نوع تقلب چیزی را تولید میکنند که
از نظر ظاهری شبیه به عسل است ولی کاملاً مصنوعی است و هیچ زنبور عسلی در تهیه آن دخالت نداشتهاست!
عسل تغذیه ای
۲. در روش دوم ظرف شربت آب و شکر را جلوی کندوی زنبور عسل میگذارند و زنبور به جای اینکه
از گلها و گیاهان تغذیه کند
از همین شربت تغذیه میکند و این شربت را به کندو میآورد و عسل را با همین آب و شربت تولید میکند.
به این نوع عسل، عسل تغذیه ای میگویند. عسل تغذیه ای اگرچه با عسل طبیعی فاصله دارد ولی مقداری از خواص عسل را دارد
زیرا که زنبور عسل مقداری فعالیتهای آنزیمی روی این عسل انجام دادهاست.
تغذیه زنبور عسل با شربت شکر در فصل شهد گلها، تقلب در عسل محسوب میشود که باعث
افزایش ساکاروز موجود در عسل میگردد. البته تغذیه زنبور عسل با شربت شکر در فصل پاییز جهت ذخیره غذایی زنبورها و در اوایل فصل بهار جهت کمک به رشد کلنی، امری طبیعی است که در عسل تاثیری ندارد.
تقلب در عسل ممکن است با اضافه کردن شکر و گلوکز مایع به مقداری عسل طبیعی انجام گیرد.
فقط روش آزمایشگاهی،
روش مناسبی در تعیین خلوص عسل میباشد و برای شناسایی تقلب در عسل بهترین راه
اندازهگیری مقدار قندهای موجود در عسل و تعیین نسبت قند فروکتوز به قند گلوکز در آن میباشد.
نسبت قند فروکتوز به قند گلوکز در عسل طبیعی حدود 1/1 تا 2/1 میباشد که
این نسبت در عسل تقلبی برقرار نمیباشد.